Welkom op de site van St. Wielerpromotie Rivierenland

Het gonsde door de rijen toeschouwers: daar is Hinault

Voormalig voorzitter Jan Beijer van de Tielse profronde schudt Bernard Hinault de hand. – Foto: Jan Bouwhuis

Vijfvoudig Tourwinnaar Hinault naar Tiel

Wielersportliefhebbers zijn het er over eens dat geen enkel wielercriterium in ons land in de loop der jaren een sterker rennersveld aan de start heeft gebracht dan de ronde in de binnenstad van Tiel. Voor een belangrijk deel is deze bijzondere positie te danken aan de deelname van Bernard Hinault, vijfvoudig winnaar van de Tour de France.

Tjèl, zo sprak Hinault de plaatsnaam Tiel uit. Tjèl. In zijn met zoveel sportieve prestaties gelauwerde leven is hij er twee keer geweest: in 1981 en 1982. In die jaren stond hij aan de meet van de Profronde van Tiel aan de Waalkade. Het waren de enige profcriteria in Nederland, waarvoor hij zich liet strikken.

In de tachtiger jaren, toen de wielersport ongekende roem en belangstelling beleefde, wilde ieder bestuur van een profronde in Nederland hem dolgraag op de lijst van deelnemende renners hebben. Maar Hinault zei even zo vaak “non”. Hij hield het bij die twee profrondes in Tiel. Deze rondes zijn dan ook als unica de wielergeschiedenis ingegaan.

Hoe slaagde het bestuur van de Profronde Tiel erin om als enige organisatie van een Nederlands criterium zo’n roemrijke renner aan de start te krijgen? In 1980 werd de eerste Profronde in Tiel gehouden. Het bestuur, bestaande uit Ab Koning, Wim van Rooijen, Gert Andernach, Ad de Keijzer, Harry Kremer, Mart Story, Klaas van Echteld en Jan Beijer, ging in feite geen zee te hoog. Van begin af aan, toen de eerste plannen om een profronde te organiseren in bar The Talk of the Town werden besproken, ging er een golf van enthousiasme door de initiatiefnemers. Ze wilden niet alleen een criterium organiseren, maar het zou direct moeten staan als een huis. Tiel zou in één klap als wielerstad op de kaart gezet moeten worden.

Het bestuur was een mix van mensen met vrij uitgebreide netwerken in de samenleving. Ze hadden nagenoeg allemaal ruime ervaring met bestuursfuncties in het bedrijfs- of het verenigingsleven of waren actief op organisatorisch gebied in de sport of de horeca.

Vriendenclub
Het was bovendien een vriendenclub, die gezelligheid wist te combineren met een welhaast tomeloze inzet om resultaat te behalen. Dankzij de netwerken slaagde het bestuur erin de legendarische wielerjournalist Theo Koomen als adviseur aan te trekken.

Grootste zorg van het bestuur, toentertijd de benjamin van de wielersportorganisatoren in Nederland, was het bijeen brengen van een sponsorbedrag van zestigduizend gulden. Dat bedrag was nodig voor de totale organisatie van de eerste ronde. Het geld kwam er, enerzijds dankzij de creativiteit en het doorzettingsvermogen van het bestuur, anderzijds door de houding van het bedrijfsleven, die dit nieuwe en aansprekende evenement financieel een warm hart toedroeg.
https://www.sw-rivierenland.nl/wp-content/uploads/2013/07/HISTORIEPROFRONDETIEL-JANBOUWHUIS8.jpg
[/slider]

De eerste ronde op dinsdag 19 augustus 1980 werd een spektakel en tegelijkertijd een schitterende wedstrijd. De circa 25.000 toeschouwers keken vol bewondering hoe beroemde renners, die men alleen van de televisie kende, in levenden lijve op het bochtige parcours langs hen heen flitsten. Het waren er vijftig, onder wie Tour de France–winnaar Joop Zoetemelk, Johan van de Velde (winnaar van de Ronde van Nederland), Hennie Kuiper, Gerry Knetemann, Jan Raas, Henk Lubberding, Rudy Pevenage en de plaatselijke favorieten Jan en Adrie van Houwelingen. Cees Priem werd winnaar; hij was de sterkste in een kopgroep, die 24 seconden op het peloton wist uit te lopen. Tweede werd Hennie Kuiper, Jan van Houwelingen sprintte naar de derde plaats.

Het bestuur had met die eerste profronde een prestatie van formaat neergezet. De recensies waren lovend. Tiel was van de ene dag op de andere een wielerstad geworden, die nationaal meetelde. Voor het wakkere bestuur was dat niet genoeg. De lat kon nog hoger, oordeelde men. En zo werd het op het oog niet haalbare nagestreefd: de komst van Tour de France-winnaar 1981 Bernard Hinault naar de tweede Tielse profronde. Andere criterium-besturen hadden het moede hoofd al in de schoot gelegd. Zij kregen van de contactpersonen van de renners te horen dat Hinault de voorkeur gaf aan Franse wielerwedstrijden en de Nederlandse criteria links liet liggen. Zonder uitzondering. De organisatoren in Tiel legden zich niet neer bij die wetenschap.

Vooral door toedoen van het creatieve talenwonder Ad de Keijzer werd een strijdplan bedacht voor een geheel eigen methodiek om Hinault te benaderen. Naar Frankrijk afreizen en Hinault daar rechtstreeks ontmoeten en hem vervolgens in een persoonlijk gesprek proberen warm te krijgen voor de Tielse ronde. Dat was de tactiek. Zo werd het ook uitgevoerd.

Krijgsberaad
Een delegatie van het profrondebestuur zette koers naar Parijs, waar men in de vestiging van Renault aan de Champs Elysées Hinault en zijn ploegleider Cyrille Guimard zou ontmoeten. Die afspraak was het werk van Ad de Keijzer, die de Bretonse woonplaats van Guimard had weten op te sporen en hem vervolgens had gebeld.

De delegatie reisde op de bewuste zaterdagmiddag met een gehuurd busje naar Parijs en stapte op het afgesproken tijdstip de salon van Renault binnen. Daar kwam men na lang wachten tot de teleurstellende ontdekking dat noch van Guimard noch van Hinault een spoor te bekennen was. Goede raad was duur. In een café werd een soort krijgsberaad gehouden. Penningmeester Klaas van Echteld viste daar een krant uit de lectuurbank, waarin hij las dat Hinault ’s avonds de gast zou zijn in een programma van de Franse zender Télé Deux. De wielrenner was uitgeroepen tot Frankrijks sportman van het jaar en kreeg die avond in de televisiestudio tijdens een groot showprogramma zijn prijs uitgereikt.

https://www.sw-rivierenland.nl/wp-content/uploads/2013/07/HISTORIEPROFRONDETIEL-JANBOUWHUIS2.jpg

Enige overmoed was het bestuur niet vreemd toen besloten werd dat een drie man sterke delegatie onder leiding van Ad een poging zou ondernemen om in dit televisie-bolwerk binnen te dringen om daar Bernard Hinault alsnog te ontmoeten. Een taxi bracht de delegatie naar de studio, die, zoals verwacht, volledig voor buitenstaanders afgegrendeld bleek te zijn. De Tielenaren lieten zich opnieuw niet uit het veld slaan en wisten met een smoesje een achteringang binnen te komen. Ze hadden voor Hinault een tinnen schaal met Betuws fruit meegenomen en deden zich aan de achterkant van het gebouw voor als bezorgers van dit cadeau. Met Klaas voorop, die de schaal met beide handen in de hoogte hield en op die manier veel controles wist te passeren, slalomde de delegatie zich lukraak door de gangen van het gebouw, waar artiesten, danseressen, grime-personeel en muzikanten deur in deur uit gingen.

Waar de drie bestuursleden ooit uit zouden komen… ze zouden wel zien. Totdat ze voor een trapje stonden dat toegang gaf tot het met helle kleuren verlichte toneel, waar de televisieshow in volle gang was. Het scheelde weinig of de Tielse delegatie met de fruitschaal en met de regenjassen nog aan was zo de televisie-uitzending binnen gestapt. En daar, opzij van het toneel, ontdekten de Tielse bestuurders een man die hen bekend voorkwam. Een breed lachende man die ze van de krantenfoto’s kenden. Dat moest ‘m zijn.

Cyrille Guimard! Ad sprak hem aan, Cyrille stak zijn hand uit en sprak woorden van spijt. Sorry, het was hem niet gelukt om naar de afspraak bij Renault te komen. Druk verkeer, oponthoud, het gebruikelijke verhaal. Of, het zou ook zo kunnen zijn, zo dacht de Tielse delegatie, dat hij ervan uit was gegaan dat die Nederlanders toch niet de moeite zouden nemen om naar Parijs te gaan en dat hij daarom ook maar niet gekomen was. Hoe dan ook, verrast was Guimard wel. En eigenlijk ook wel aangenaam verrast, in de ware betekenis van het woord. Hij beloonde het doorzettingsvermogen van de Tielenaren met een nieuwe afspraak. De volgende dag, zondagmiddag, in een Japans hotel, niet ver van de Seine.
https://www.sw-rivierenland.nl/wp-content/uploads/2013/07/HISTORIEPROFRONDETIEL-JANBOUWHUIS11.jpg

Deal
En op die middag toonde de Renault-ploegleider zich tijdens het gesprek met de Tielenaren in de hotellobby uitermate geïnteresseerd in het Tielse wielerevenement, dat nog maar een jaar oud was, maar internationaal toch al een zekere reputatie had. Guimard bladerde door het plakboek van de eerste ronde, waarin grote namen prijkten als Johan van de Velde, Joop Zoetemelk en Hennie Kuiper. Hij stelde een deal voor. Een startgeld voor Hinault van dertigduizend gulden met daarbij de verplichting dat de Tour de France-winnaar met een vliegtuig in Limoges (waar hij de dag voor de Tielse ronde zou rijden) zou worden opgehaald. In die deal zat tevens de deelname van Hinaults ploeggenoten Jonathan Boyer en Lucien Didier besloten. Zij zouden hun kopman op het onbekende en bochtige parcours in Tiel bij moeten staan.

De deal kwam rond. De handtekeningen werden gezet. De Tielse delegatie was dermate verrukt van het behaalde resultaat dat men zich geen moment zorgen maakte over het voor die tijd gigantische startgeld, dat aan Hinault meegegeven zou moeten worden. De euforie overheerste. Weer thuis in Tiel, werd Theo Koomen als een van de eersten ingelicht over de deelname van Hinault. Dat nieuws zou Koomen als ambassadeur van de Profronde Tiel ongetwijfeld publicitair kunnen opkloppen.

Toen de Telegraaf enige tijd later groots uitpakte met de kop: “Hinault naar Tiel. De Kneet blijft bij Greet” was het duidelijk dat Theo zijn werk uitstekend had gedaan. Hij had het nieuws van de dure Tielse deal met Hinault rondverteld aan de Nederlandse renners in de Tour de France, waarvan hij toen voor de NOS en voor enkele kranten verslag deed. De reacties van die renners logen er niet om. “Als Hinault zoveel geld incasseert, blijf ik thuis bij Greet”, zou Gerrie Knetemann de gehaaide Koomen hebben toevertrouwd. Maar de uitgekookte Koomen kennende, zou het ook zo kunnen zijn dat hij Gerrie die woorden in de mond had gelegd om zo opzienbarend nieuws over de Profronde van Tiel te kunnen brengen.

https://www.sw-rivierenland.nl/wp-content/uploads/2013/07/HISTORIEPROFRONDETIEL-JANBOUWHUIS10.jpg

Publiciteit
Knetemann eiste namens zijn collega’s verhoogde startvergoedingen. ‘Anders rijden we niet’, zo hield hij vol. Zonder tegenstanders van niveau voor de dure Hinault dreigde de organisatie in ernstige problemen te komen. Aan de eis van de renners werd alsnog voldaan en bovendien kregen alle Raleighs een contract, zodat ze met het ongebruikelijk hoge aantal van twaalf man al een flink deel van het peloton zouden vormen. Hoe zou Hinault stand kunnen houden tegen de overmacht van zoveel Raleighs tijdens de tweede Profronde van Tiel op 19 augustus 1981? Die vraag werd breed uitgemeten in de sportkolommen van de kranten, op de radio en de televisie.

https://www.sw-rivierenland.nl/wp-content/uploads/2013/07/HISTORIEPROFRONDETIEL-JANBOUWHUIS6.jpg

De ronde werd als het ware bedolven onder de publiciteit. De deelname van Bernard Hinault aan de Profronde van Tiel bleek een gouden greep te zijn. Het beloofde een ongekend wielerspektakel te worden, met onder meer als gevolg dat de sponsors als het ware op de stoep stonden. Bestuurslid Ad de Keijzer had min of meer op goed geluk via een Transavia-piloot een vliegtuigje weten te charteren, dat Hinault op de ochtend van de 19e augustus zou ophalen in Limoges en hem de volgende dag naar Frankrijk zou terugbrengen. De Breton landde om elf uur, met de racefiets achter de vliegtuigstoel, op Eindhoven Airport en werd daar door Ad opgepikt. De sponsoring kreeg onderweg naar Tiel al gestalte.

Het Profrondebestuur had geregeld dat de Fransman bij een wegrestaurant in Zuilichem een kop koffie zou drinken. Uiteraard tegen een bepaald niet onaantrekkelijk sponsorbedrag. Ad reed door naar hotel De Koerheuvel in Rhenen, waar onder aantrekkelijke voorwaarden een kamer voor de Tour de France-winnaar was gereserveerd. Hinault bleek een goudhaantje te zijn. Zo werd met de toenmalige textielketen Texshop, die een zaak in de Tielse Waterstraat had en waarvan de eigenaren in Echteld woonden, overeengekomen dat dit bedrijf de destijds razend populaire meidengroep The Dolly Dots als rondemissen zou sponsoren, op voorwaarde dat de Dots Texshop-shirts zouden dragen en met Bernard Hinault op de foto zouden gaan.
https://www.sw-rivierenland.nl/wp-content/uploads/2013/07/HISTORIEPROFRONDETIEL-JANBOUWHUIS7.jpg

Chaos
Daar is Hinault! Het gonsde door de rijen toeschouwers, die op de avond van de grote ronde dik gepakt langs de hekken stonden. Hij was er echt; de cynici die niet in zijn komst hadden geloofd, hadden ongelijk gekregen. De politie onder aanvoering van de toenmalige korpschef Martin Wildemans had er handen vol werk aan om hem door de opdringerige drukte op het parcours te loodsen. Speaker Rinie Hermse vuurde drie ingestudeerde vragen op hem af. Waarom had hij juist voor Tiel gekozen als enige plaats om aan een criterium deel te nemen? Hinault antwoordde dat de wijze waarop de Tielse organisatie te werk was gegaan, hem geïmponeerd had. Vandaar zijn keuze.

De wedstrijd zelf bevestigde het beeld dat de wielerkenners tevoren voor ogen had gehad. Hinault moest opboksen tegen de complete en goed presterende ploeg van Peter Post. De Fransman deed er alles aan om zich ook in Tiel te bewijzen, maar de overmacht van Nederlanders bleek te groot te zijn. Hij werd twaalfde en kreeg daarmee beslist te weinig voor zijn inspanningen. Hij keek glimlachend toe hoe Henk Lubberding van de Post-ploeg won. De koers eindigde in een chaos, omdat de jury vergat de laatste ronde aan te kondigen. Een onverwachts op het parcours verschijnende ambulance blokkeerde de doorgang, de jury raakte in paniek met als gevolg dat er maar liefst vier laatste ronden werden gereden.

https://www.sw-rivierenland.nl/wp-content/uploads/2013/07/HISTORIEPROFRONDETIEL-JANBOUWHUIS5.jpg

Lubberding finishte daardoor te midden van het door hem gedubbelde peloton. Een jaar later was Bernard Hinault weer in Tiel te bewonderen en nu werd hij tweede en moest hij alleen Joop Zoetemelk voor zich dulden. Guimard had er toen voor gezorgd dat Bernard beter beschermd was tegen de Nederlandse overmacht en stuurde vijf ploeggenoten mee naar Tiel: Lucien Didier, Maurice le Guilloux, Marc Madiot, Pascal Poisson en Greg Lemond. De deelname van Lemond in Tiel in 1982 viel toen nog niet op. Later werd duidelijk dat Tiel met hem, na Joop Zoetemelk en Bernard Hinault, nog een derde Tour de France-winnaar aan de start heeft gehad.

https://www.sw-rivierenland.nl/wp-content/uploads/2013/07/HISTORIEPROFRONDETIEL-JANBOUWHUIS4.jpg

De Amerikaan Lemond, die in Tiel lek reed, was in 1983 de eerste niet-Europeaan die wereldkampioen wielrennen werd en drie jaar later ook de eerste niet-Europeaan die de Ronde van Frankrijk won. In 1984 stond hij in Tiel wel op het podium; hij werd toen tweede. De ronde beleefde ook nadien gloriejaren. Elk jaar stonden de duizenden toeschouwers dicht op elkaar gepakt langs het parcours. Ze werden in vervoering gebracht door het bruisende commentaar van microfonisten als Rinie Hermse, Cees Maas en zelfs Theo Koomen, die achter op de motor door de sfeervol verlichte straten van de Tielse binnenstad denderde om live verslag te doen van de koers.

https://www.sw-rivierenland.nl/wp-content/uploads/2013/07/HISTORIEPROFRONDETIEL-JANBOUWHUIS.jpg

Naderend einde
De Tielse ronde kon het hoofd tot 1994 financieel boven water houden. Toen was al duidelijk dat de steeds hoger wordende startgeleden in de toekomst niet meer opgebracht zouden kunnen worden. In dat jaar werd de laatste ronde gereden met Bart Voskamp als winnaar. Hij presteerde het om in de finale meestersprinter Abdoesjaparov achter zich te laten. 1994: voor de laatste keer stond het winnaarpodium op de Waalkade opgesteld en deelde de charmante rondemiss Leandra Beijer er de kussen uit.
De Profronde Tiel leek geschiedschrijving te worden, maar het pakte toch anders uit.
https://www.sw-rivierenland.nl/wp-content/uploads/2013/01/PROFRONDETIEL2011-JANBOUWHUIS-46.jpg

Herboren
De in 2006 opgerichte Stichting Wielerevenementen West-Betuwe werkte stap voor stap naar een nieuwe profronde toe. Na min of meer proefgedraaid te hebben met de organisatie van een cityronde voor de beste amateurs, stond er op 31 juli 2011 weer een sterk rennersveld van profs op de sfeervolle Waalkade aan de start. Meer dan 20.000 bezoekers zagen Lars Boom, Johnny Hoogerland, Laurens ten Dam (die knap winnaar werd) en nog tal van andere renners uit de Tour de France door de binnenstad en langs de terrassen op het Plein flitsen. De Tielse Profronde was herboren en hoe.